Fusarium Solgunluğu (Fusarium bulbigenum)

Belirtileri: Tarla ve sera şartlarında görülen bir hastalıktır. Ağır hasarları ise depo da meydana getirir. Soğanların ortasında koyu kahve, kiremit kırmızısı veya açık menekşe renginde lekelerin görülmesi hastalığı belirtisidir. Böyle soğanlar zamanla sulanır ve çürürler.

Mücadelesi: Kimyasal mücadelesi bulunmamaktadır. Sağlıklı soğan kullanmak hasarlı ve çürük soğanları ayıklamak depo sıcaklığını 2-8 derece arasında kalmasını sağlamak kültürel tedbirler arasında yer alır.

Yaprak Leke Hastalığı (Didymellina macrospora)

Belirtileri: Bitkinin toprak üstü organlarında görülür. Özellikle çiçeklenme döneminde zararı büyüktür. Yapraklarda sayısız lekeler oluşur. Hasta bitkinin soğanları sağlıksızdır. Sağlıksız soğanlardan çıkan bitkiler cılız ve zayftır.

Mücadelesi: Çiçek açmadan önce ve çiçeklenme sırasında bitkiler %1 lik bordo bulamacı ile ilaçlanmalıdır.

Botrytis Yanıklığı (Botrytis polyblastis)

Belirtileri: Depolanmış soğanlarda olabildiği gibi, bitkinin gelişmesi sırasında da meydana çıkan bir hastalıktır. Soğanlarda sarı – kahve renkte yaprak ve çiçeklerde ise siyah kırmızımsı renkte görülen lekeler zamanla yayılarak bitkinin orta kısmını çürütmeye başlar. Böyle bitkiler solar ve bükülürler.

Mücadelesi: Hastalığın görüldüğü bölgelerde münavebe uygulanmalıdır. Hasta soğanlar seçilip imha edilmelidir. Bitkiler çiçek bağlamadan önce Vinclozolin, Benomyl, Captan, Mancozeb, Metiram veya T. M. T. D terkipli ilaçlardan biri ile ilaçlanmalıdır. Çiçek devresine kadar 4 – 5 gün, Vinclozolin terkipli ilaçlarla ise, (8 – 10 gün aralıklarla) ilaçlamalara devam edilmelidir.

Pas Hastalığı (Uromyces scillarum f. Sp. Hyacinthi)

Belirtileri: Yaprak ve soğanlarda eliptik yada köşeli kahverengi lekeler halinde belirti verir.

Mücadelesi: Sağlıklı soğan kullanılmalıdır. Münavebe yapılmalıdır. Hastalık belirtisi görülen soğanlar derhal imha edilmelidir.Kimyasal mücadelesinde ise Oxycarboxin etkili maddeli ilaçlar önerilen doz da kullanılmalıdır.

Botrytis Yanıklığı (Botrytis hyacinthi)

Belirtileri: Yaprak,sap,gövde ve soğanlarda görülür.Yaprak kenarlarında önceleri sarı kahverengi lekeler oluşur. Sonra bu lekeler iç kısımlara doğru ilerler. Yüksek nemin yüksek olduğu ortamlarda yaprak ve çiçeklerde boz kahve yeşil karışımı bir küf tabakası oluşur. Sonuçta bitki çürür ve büyük zararlara neden olur.

Mücadelesi: Bitkiler çiçek bağlamadan önce 100 litre suya 200gr. Folpet, 100 litre suya 75 gr. Vinclozolin terkipli ilaçlarından herhangi biri ile ilaçlanmalı, çiçek devresine kadar (Folpet 4 – 5 gün), Vinclozolin terkipli ilaçla ise 8 – 10 gün aralıklarla ilaçlamaya devam edilmelidir. Münavebe uygulanmalı,sağlıklı soğan kullanılmaldır.

Kahverengi Çürüklük (Fusarium oxsporum f.sp gladioli)
Belirtileri: Soğanların üzerinde küçük kırmızı sulu lekeler şeklinde kendini gösterir.Lekeler zamanla büyür,koyu renk alır içeri doğru çöker ve siyah bir görünüm alır.
Mücadelesi: Tarla şartlarında ilaçlı mücadelesi yoktur.Sera ve fideliklerde ise toprak sterilizasyonu yapılmalıdır.Örneğin 20 cm kalınlığındaki tavlı toprak veya perlite %40 lık formaldehit 400 cc +100 cc su formülü ile 48 saat süre ile uygulanmalıdır.Yazın bitkiler düzenli aralıklarla ilaçlanmalıdır.Hasta bitki topraktan sökülerek imha edilmeli.Sağlıklı soğan kullanılmalıdır.4 sene de bir münavebe uygulanmalıdır.

Sert Çürüklük (Septoria gladioli)

Belirtileri: Soğan ve yapraklar olabildiğince serttir. Soğanlarda küçük sulu kahverengi lekeler vardır.Soğan kabuklarının kurumasıyla hastalık teşhis edilmiş olur.Hastalık ilerledikçe glayör soğanları sert ve bir tür mumya görüntüsü alır.Hastalık kendini Temmuz Ağustos ayı gibi belli eder.Hastalığın yayılması rüzgar , yağmur, böcekler etkilidir.

Mücadelesi: Soğuk ve ıslak alanlar hastalığa elverişli ortamlardır. Aşırı gübrelemeden kaçınılmalıdır. Dayanıklı çeşit kullanılmalıdır. Kimyasal mücadelede bakırlı dithiocarbomatlı ilaçlar önerilmektedir.

Yeşil Çürüklük (Penicillium gladioli)

Belirtileri: Tam olgunlaşmadan hasat edilen soğanlar bu hastalıktan büyük zarara uğrarlar. Hasta soğanlarda iri yuvarlak ve içeriye doğru çökmüş kırmızı kahverengi lekeler oluşur.Bu lekelerin tam ortasında ise mavi yeşil renkte lekeler olurşur.

Mücadelesi: Soğanlar olgunlaşmadan hasat edilmemeli.Hasat esnasında soğanların yaralanmaması gerekir.Depoya konulmadan önce sağlıksız soğanlar ayıklanmalıdır.Dikimden önce dış kabuklar soyulduktan sonra %0.15 lik potasyum permanganat ile 6 saat süre ile dezenfekte edilmelidir

Belirtileri: Bitki her dönemde hastalığa yakalanabilir. Soğan,sap,yaprak ve çiçeklerde zarar yapabilir. Soğanların görünümü soluk sarı veya sarımsı kahverengi renktedir. İlerleyen dönemlerde soğanların üzeri küf tabakası haline dönüşerek soğanların çürümesine sebep olur.

Mücadelesi: Hastalığın görüldüğü topraklarda 5 yıl süre ile münavebe önerilir. Şüpheli soğanlar %0.2 lik Benomyl çözeltisi ile dikimden önce ilaçlanmalıdır. Çiçek açmadan önce 14 gün ara ile % 0.1 lik bordo bulamacı verilebilir. Diğer kullanılabilecek etkili maddeler ise 8 gün ara ile Benomyl, Vinclozolin veya Folpet terkipli ilaçlardan biri ile tavsiye dozunda kullanılmalıdır.

Kurşuni Küf (Rhizoctania tuliparum)

Belirtileri: Tarla da zaman zaman yoğun olarak görülür ancak asıl zararı serada yapar. Soğanlar dışarıdan bakıldığı zaman sağlıklı görülür. Hastalıklı soğanlar sağlıklı görünümdedir. Ancak soğanların iç kısmı kesildiğinde kırmızı-gri bir görünümdedir. Hasta soğanlar hiç sürgün vermeyebilir yada birkaç cm sürgün verebilir. Sklerotlar oluşturular ve toprakta uzun süre kalabilir ve diğer soğanlarıda hastalandırabilir.

Mücadelesi: Şüpheli soğanlar %0,2 lik Benomyl veya Cercobin çözeltisi ile ilaçlanır. Lale üretimi yapılan yerlerde toprak dahil bütün preparatlar sıcak su veya kimyasal bir preparat ile muamele yapılır.En etkili yöntemlerden biri de münavebedir.Hastalığın görüldüğü yerlerde mutlaka münavebe uygulanmalıdır.

Kuru Çürüklük (Fusarium oxysporium fsp. tulipae)

Belirtileri: Lale soğanlarının alt kısmın da çürüklük meydana gelir. Çürüklük nedeniyle çiçeklenmeden önce solar ve ölürler.Genç bitkiler için enfeksiyon kaynağı toprak ve bitki artıklarıdır.Yüksek rutubet ve sıcaklık depo şartlarında uygun olduğu için hastalığın gelişmesini teşvik etmiş olur.Şiddetli enfeksiyonlarda lale soğanı içten kurur ve çevreye ekşimsi bir koku verir.15 derecenin altında hastalık gelişmesini durdurur.Bu nedenle hastalık 15 derecenin üzerinde ortaya çıkar.İlk belirtiler ekimden 2-3 hafta sonra büyümenin durması ve yaprakların sararması şeklinde gösterir.Hastalık etmeni toprakda uzun yıllar kalabilir ve yeni enfeksiyonlar oluşturabilir.

Mücadelesi: Olgunlaşmış lale soğanları zamanında hasat edilmeli ve zedelenmemli. Soğanlar %0,2 lik Benomyl veya Cercobin çözeltisi ile ilaçlanır. Lale üretimi yapılan yerlerde toprak dahil bütün preparatlar sıcak su veya kimyasal bir preparat ile muamele yapılır.En etkili yöntemlerden biri de münavebedir.Hastalığın görüldüğü yerlerde mutlaka münavebe uygulanmalıdır.Sıcaklığı 15 derecenin altında tutmaya özen gösterilmelidir.

Kök Çürüklüğü (Pytium ultimum)

Belirtileri: Hasta lale soğanları dikimden kısa bir süre sonra yumuşar ve çürürler.Toprak yüzeyine çıkmış bitkiler hastalığa yakalandığında ise gelişmede ve yaprak renginde sarıdan kırmızıya dönüşen bir renk değişimi ortaya çıkar.Zamanla bitkiler kök boğazından çürü ve yere yatarlar.Topraktan çekildiğinde ise kötü bir koku meydana gelir.Yüksek rutubet ve 18 derecenin üzerinde sıcaklık hastalığın artmasına sebep olur.Hastalık lale soğanları ve topraktan bulaşır.

Mücadelesi: Toprak dezenfeksiyonu yapılmalıdır.Toprak rutubeti düşürülmelidir.Kimyasal mücadelede en iyi sonuç prothiocarb etkili madde ile olmaktadır.Lale soğanları ekimden hemen önce 15-20 dakika %0,2’lik benomyl + %0,3’lük prothiocarb etkili maddesi olan çözeltisine daldırılmalıdır.Toprak dezenfeksiyonunda ise %0,3 lük benomyl çözeltisi uygulanmalıdır.

Familya:Gesneriaceae

Anavatanı:Hindistan,Yeni Gine,Himalayalar ve Java dır.

sarkıcı dallarından dolayı asılabilen bir saksıya konmalıdır.

turuncudan kırmızı ve kahverengiye kadar çiçek açan türleri vardır.

Çiçeklenme zamanıİlkbahar yaz aylarıdır.

Yer seçimi:İlkbaharrdan Sonbahara kadar aydınlık ve sıcak bir yerde muhafaza edilmali fakat direk güneşten sakınılmalıdır.Kışınssa daha serin bir yerde muhafaza edilmeidir.bu dönemde 1 ay kadarda çok nadir sulanmalıdır.

Su ve besin ihtiyacı:Gelişme dönemi boyunca toprağı hafif nemli tutulmalı Asla soğuk su verilmemelidir.ilkbahardan ağustos ayına kadar beslenmeli bu iki hafta arayla hafif dozda olmalıdır.

Bakım:sonbaharda çiçeklenme sonrası dalları budanabilir.ilkbaharda saksı değiştirilmelidir..

Üretim:İlkbaharda yada sonbaharda uç dallarından kesilerek nemli ve 25 derece sıcaklıktaki ortamda köklendirilebilir.

Hastalık ve zararlılar:besin azlığı yaprak sararmasına yolaçarnadiren böceklenme olur.

Anavatanı:Fas ve Kanarya Adalarıdır.

Yer seçim:Aydınlık yada güneşli ortam ister.Yazın bahçede yağmurdan korunaklı bir yere konabilir.Kışınsa içeri alınmalı fazla sıcak olmayan bir yere konmalıdır.

Su ve besin ihtiyacı: Suyu dikkatli vermeli fakat yaprakların kurumasınada izin verilmemelidir.Kışın seyrek sulama ister.Mayıs-Eylül arası her iki haftada bir sulama suyuna kaktüs gübresi karıştırılmalıdır.

Bakım:İlkbaharda saksısı kaktüs toprağı kullanılarak değiştirilebilir.

Üretim:Yaprak kümelerinden üretilir.kesilen yaprağın önce bir süre bırakılıp kuruması beklenir.

Anavatanı:Brezilyadır

Kırmızı,pembe,mavi renkte çiçek açan türleri vardır.

Çiçeklenme zamanı:Mayısdan Ekime kadar sürer.fakar her yaprak rozeti bir kez açar.

yer seçimi: tüm sene ydınlık fakat direk güneş almayan bir yerde konumlandırılmalı asla 18 derecenin altına düşmemelidir.

Su ve besin ihtiyacı:Gelişme dönemi boyunca toprağın nemi korunmalı,Asla soğuk su verilmemelidir.ilkbahardan ağustos ayına kadar iki hafta arayla beslenmeli, kışınsa çok az su verilmelidir.

Bakım:iki yıl arayla saksı değiştirilebilir. ortam fazla kuruysa yapraklara su püskürtülmelidir.

Üretim: yandan verdiği kardeş alınarak üretilir.

Hastalık ve zararlılar:soğuklarda yaprak kahverengileşmesi görülür

Familyası:Adiantaceae
Anavatanı:Tropikal bölgeler.
Adiantum ne kuru ev havasını ve nede soğuk ortamları sever.Hava akımına maruz kalmamalıdır.
İstekleri:Direk güneş almamalı,yarı gölge ortamlara konmalıdır.
Ne toprağı nede hava ortamı yıl boyunca 20 derecenin altına düşmemelidir.Bitki nemli ortamı sever.
Bakım:Toprağını yıl boyunca nemli tutmak gerekir.Sulama suyu sert olmamalı ve oda sıcaklığında olmasına dikkat edilmelidir.Toprağı asla kurutulmamalıdır.Mar-Ağustos arası iki hafta arayla besin vermelidir.Az miktarda besini suyuna karoştırarak uygulamalıdır.
Saksı altı kabına su vermek suretiyle toprağı nemli tutulmalıdır.Yapraklarına sıkça su püskürtmek gerekir.İlkbahar başında saksısı değiştirilmeli bunun için menekşe toprağı kullanılmalıdır.
Üretimi:20-25 santigrat derece Toprak sıcaklığında sporları yoluyla yada ayırma yöntemiyle üretilir.
Hastalık ve zararlıları:Fazla ıslaklıktan,sert su kulanımı halinde yada toprağının soğuk olması durumunda büyüme problemi görülür.

Anavatanı:Batı avusturalyadır.

Çiçeklenme zamanı:Yıl boyunca.

yer seçim:Yazı dışarda aydınlık yada yarı gölge bir yerde geçirebilir.SOnbahardan itibaren içeri alınmalı kışı ise aydınlık fakat daha serin bir yerde geçirmelidir.

Su ve besin ihtiyacı: İlkbahar başından yaz sonuna kadar bol sulanıp,haftada iki kez besin verilmelidir.

bakım:İlkbaharda budanıp yeni saksıya alınmalıdır.

üretim:İlkbaharda yeşil dalları yada Ağustos da odunsu dallarından köklendililerek üretilir.

hastalık ve zararlılar:Çok nadirdir.

Familyası:Araceae
Anavatanı:Çin,Japonya,Hindistan ve Taylanddır.
Çayıra benzer yaprakları vardır.Yaprakları sarı ve beyaz çizgili olanları vardır.
İstekleri:Direk güneş almayan,aydınlıktan yarı gölgeye kadar olan ortamları sever.Yazın havadar ,nemli ve serin bir ortamda bulundurulması daha iyi sonuç verecektir.Havuz kenarında ıslak bir yer uygun olacaktır.Sonbaharda ise sulu ortandan çıkarılmalıdır.
Su ve besin ihtiyacı:Asla kuru bırakılmamalıdır.Bol suyu sever.İlkbahar ,Yaz aylarında iki hafta arayla,Kışınsa,2 ay arayla besin verilmelidir.Gerekirse ilkbaharda saksısı değiştirilmelidir.
Üretimi:İlkbaharda köktrn ayırma ile üetilebilir.
Hastalık ve zararlılar:Kışın sıcak ve kuru ortamda bulunması halinde ,Örümcek ve tripsler ayrıca,yaprak hasarları ve büyüme problemleri görülür

Anavatanı:Orta ve Güney Amerika.

Beyaz sarı,pembe,mor ve mavi renklerde çiçekli olanları vardır.

yaprakların üst kısımları yeşil ve altları kırmızı harelidir.

Çiçeklenme zamanı:Hazirandan Eylül ayına kadar sürer.

yer seçimi:İlkbaharrdan Sonbahara kadar aydınlık ve sıcak bir yerde muhafaza edilmali fakat direk güneşten sakınılmalıdır.

Su ve besin ihtiyacı:Gelişme dönemi boyunca toprağın nemi korunmalı,Asla soğuk su verilmemelidir.ilkbahardan ağustos ayına kadar beslenmeli,eylülden itibaren sulama kesilmelidir.

bakım:Kışa doğru solan yapraklar budanarak,kök ilkbahara kadar saksıda bırakılmalıdır.ilkbaharda ise yeniden saksıya alıp,direk güneş almayan sıcak bir yeRe konmalı,ılık suyla sulanmalıdır.

üretim:İlkbaharda dallarından kesilerek nemli ve 20 derece sıcaklıktaki ortamda köklendirilebilir,yada kökten ayırma yoluyla üretilebilir.

hastalık ve zararlılar:Soğuk su verildiğinde yaprak lekeleri yada yaprak dökülmesi çok rastlanan durumdur.nadirenyaprak bitleri ve virüs görülebilir.

Anavatanı:Tropikal bölgelerdir.

Tropik bölgelerde çalı formunda yaşayan bu bitkinin dişi formları içmekan bitkisi olarak yetiştirilir.kırmızı ve krem beyaz renkte çiiçeklidirler.

Çiçeklenme zamanı:nisan-ekim ayları arasıdır.

yer seçimi:yıl boyunca 16 derecenin altına düşmeyen sıcaklıkta tutulmalı,aydınlık fakat direk güneş almayan bir yere konmalıdır.

Su ve besin ihtiyacı:yıl boyunca toprağı nemli tutulmalı ,kışın çok seyrek sulanmalı,ilkbahar başından yaz sonuna kadar haftada bir kez besin verilmelidir.

bakım:İlkbaharda saksısı değiştirilmeli ,arada yapraklarına su püskürtülmeli dir.zaman zaman uç filizler koparılarak dallanma artırılabilirr.

üretim:ilkbaharda dallarından kesilerek nemli ve 20 derece sıcaklıktaki ortamda köklendirilebilir.

hastalık ve zararlılar:en çok rastlanan ;örümcek,yaprak bitleri,beyaz sinek dir.

not:akalifanın tüm kısımları zehirli madde içerir.

Anavatanı:Tanzanya,Uganda ,Kenya ve Arabistanın güneyi.

Beyaz,pembe,mor renklerde çiçekli olanları vardır.

Çiçeklenme zamanı:Nisandan Ağustos ayına kadar sürer.

Yer seçimi:Tüm yıl güneşli bir ortamda bulundurulmalı,kışın ise ışık almayan ve serin bir yerde muhafaza edilmelidir.

Su ve besin ihtiyacı:Nisanda Ekime kadar toprağını nemli tutunuz.kışın sa sulama neredeyse kesilmeli sadece kök kurumayacak kadar sulanmalıdır.gelişme dönemi boyunca iki hafta arayla sulama suyuna besin karıştırılmalıdır.

Bakım:Gerekli görülürse ilkbaharda saksısı değiştirilmelidir.

Üretim:uç dalları kesilerek köklendirilir.

Hastalık ve zararlılar:örümce akarlar .

Not:sütü oldukça zehirlidir.

İspanyollar tarafından ilk olarak Meksika dağlarında bulunmuştur. 1872 senesinde bir kutu yıldız çiçeği Meksika’dan Hollanda’ya gönderilmiştir. Sadece tek bir bitki bu yolculukta canlı kalabildi.

Yıldız çiçekleri bazı kelebek (Lepidoptera) türlerinin larvaları tarafından besin olarak tüketilmektedir.

Yıldız çiçeğinin bilimsel adı Dahlia, 18. yüzyıl İsveç botanikçisi Anders Dahl adından gelmektedir. Yıldız çiçeği Washington Eyaletinin başkenti Seattle’nin resmi çiçeğidir.

Japonlar, yaklaşık 1000 yıldır cüce açelyalar yetiştirmekte ve yöntemlerini gizli tutmaktadırlar. Hint açelyası 1680′de Hollandalılar tarafından Çin’den Avrupa’ya götürürlmüş ve bu türden Avrupa’ya özgü birçok yeni tür geliştirilmiştir. Bunlardan biri günümüzde Belçika’nın ulusal çiçeği olarak kullanılmaktadır.

*********

Açelya Çiçek Yetiştirme
Kamelya gibi bakılır, ancak toprağı yalnız funda toprağıdır. Güneşten hoşlanmaz, toprağı sevmez, salonlarda pencere kenarına konmalıdır. Çiçekleri döküldükten sonra fidanları açıkça, gölgeli bir yerde bulundurmalı ve akşamları yapraklarına su serpilmelidir. Açelyaların her yıl çiçek açması için yazın iyi bakılması gerekir. Yapraklarının hastalanmaması için üzerine hafif tertipli bordu bulamacı serpilmelidir.

Saksı harcı olarak çürümüş bitkilerden meydana gelen yakıt, yer kömürü (turba) denilen toprak karışımı kullanılabilir. Yazın ise özel bir bakım isterler. Dikkatsiz bir bakım sonunda toprak kuruması yüzünden organizmanın yeni gelişen tomurcukları, filizleri kuruyarak ölebilirler. Açelya çiçeklenme mevsiminden sonra toprağı ve atmosferi nemli tutmak için hergün serpme yöntemiyle sulama yapılmalıdır. Haziran ayında dışarı, fakat gölge yerlere konularak çok sıcak günlerde bol su ile ıslatılmalıdır. Ekim ayında tomurcuklar gelişir ve dokular sertleşir. Bir tek bu ayda kesinlikle içeriye alınmalıdır. Açelya çiçekler Aralık ayında meydana gelirler ve eğer bitki sağlıklı ise ve sıcak bir yerde bulunuyorsa, bir çok yıllar bozulmadan saklanabilir. Daha geniş saksılara alındıklarında büyümeyi kolaylaştırmak için her ilkbahar sıvı gübre verilmelidir.

İnsanoğlu ilk çağlardan beri defneyi sevmiş, onun pek çok özelliklerinden yararlanmıştır. Defne, ilk çağlardan beri ekonomik ve sosyal yaşamda önemli bir yer edinmiştir.

Roma İmparatorları ve ordu kumandanları, yaptıkları savaştan galip olarak döndüklerinde Roma’da yapılan törenlerde başlarına defneden yapılmış taç takarlardı. Eski Yunan olimpiyatlarında, yarışları kazanan sporcular, başlarına yine defne dallarından yapılmış taç takılarak onurlandırılırlardı.

Bizim Cumhuriyet bayaramlarında da, Anadolu’nun pek çok yerinde yapılan zafer takları, defne ve mersin dalları ile süslenir.

Ete, balığa defne

Defne, aromatik bir bitkidir. Kokusu çok hoştur. Defne yaprağı yemeklere lezzet verir. Defne yağı, parfüm sanayisinde kullanılır.

Antalya’da 5 yıldızlı pek çok otel, gelen turistlere defne yaprakları ile hazırlanmış banyolar yaptırarak para kazanır.

Et ya da balık pişirirken tencerenin içine iki adet defne yaprağı attığınızda, yemeğiniz bambaşka bir lezzet kazanır. Boğazdaki lüks balık lokantaları kılıç şiş yaparlar. Kılıç şiş hazırlanırken, şiş’e, kuş başı balığın yanı sıra domates, yeşil biber ve defne yaprağı takarlar. Defne yapraklı kılıç şişin porsiyonu 40-50 liradır.

Bizim İzmir ve Mersin limanlarından, ABD ve AB ülkelerine her yıl 10 bin ton dolayında kurutulmuş defne yaprağı ihraç edilir. Yurt dışına defne yaprağı yetiştirmekte zorlanan ihracatçılar Orman bakanlığından defne ormanları kurmasını istiyorlar.

Türkiye’nin çuvalla üç otuz parnaya ihraç ettiği defne yaprağının 15 tanesi, İngiliz marketlerinde 1.5 pounda satılır. İngiliz hanımları marketten, kutusunu 1.5 pounda aldıkları defne yaprağı ile yemeklerinin lezzetini artırırlar.

Garlı sabun

Hatay, Kilis, Nizip yörelerinde defne ağacının zeytine benzeyen meyvesinden defne yağı çıkarırlar. Bu yağla yapılan sabuna ‘garlı sabun’ denir. Pirina yağı (zeytinyağı) ve defne yağı ile yapılan garlı sabun, cilt ve saç sağlığı için çok yararlıdır.

Son yıllarda İstanbul’da Mısır Çarşısı’nda ve Ege ile Akdeniz’in turistik yörelerinde garlı sabun satışları çok arttı. Özellikle AB’li turistler garlı sabunu çok seviyorlar. Eskiden çuvalda, kilosu 3-4 liradan satılan garlı sabun, şimdi lüks karton kutularda, tanesi 2-3 liradan alıcı buluyor.

Defne güzel bir ağaçtır. Bulunduğu bahçenin güzelliğine güzellik katar.

Tavuk, hindi ya da et haşladığınız tencereye iki tane defne yaprağı atıp tadının farkına varın. Mutfağınızda kurutulmuş defne yaprağını eksik etmeyin. Banyoda da garlı sabun kullanmaya başlayın.

• Defne : Terletir, ateşi düşürür. Vücuda rahatlık verir. İdrar ve adet söktürür. İştah açar. Sinir ağrılarını dindirir

• Defne yağı : Lauri expressum Romatizma ağrılarını dindirici ve vücut parazitlerini öldürücüdür. Ayrıca, saç dökülmesini de önler.

• Defne yaprağı : Folium Lauri Terletici, antiseptik ve midevi etkilere sahiptir.

DEFNE DÜNYASI
Geçmiş mitolojik çağlara kadar uzanan defne, güzellik ve güzel kokunun sembolü olarak bilinir. Yüzyıllardır saç dökülmelerine karşı defne yağı, saç diplerine yedirerek kullanılır. Defne saç diplerindeki hücreleri aktive ederek saç tellerinin güçlenmesini, çevre şartları, kimyasal temizleyiciler ve çeşitli nedenlerden kaynaklanan kepeklenmenin azalmasını ve zamanla ortadan kalkmasını, ciltte oluşan ölü derilerin atılmasını hızlandırarak sivilce, kırışıklık, istenmeyen leke ve yağların azalmasını sağlar.
Dünyada en değerli yağların çıkarıldığı defne ağaçları yoğun olarak Hatay yöresinde yetişmektedir. Bu yörede çıkarılan, antiseptik özelliğine sahip defne yağları, Avrupa ve Amerika ülkelerine ihraç edilmekte, bu ülkelerdeki ünlü firmalarca, ilaç ve kozmetik ürünlerinde kullanılmakta ve bu ürünler dünyanın dört bir yanında en pahalı kozmetik ürünler arasında beğeni ile talep edilmektedir. Ayrıca Avrupa ve Amerika’daki ünlü güzellik salonları defne yağı ve yaprağından yapılan kremleri kas gevşetici olarak kullanmaktadır.

Defne ve Defne Sabunun Özellikleri Nelerdir?

Defne, mucize bitki olarak da biliniyor. Defne meyvelerinden elde edilen yağın antiseptik özelliği var. Defne sabunu da işte bu yağdan üretiliyor.

Hakiki defne sabunu, saç dökülmesi ve kepeklenmeye karşı etkili bir ürün. Ayrıca cilde de çok faydalı. Antiseptik özelliğinden dolayı tüm vücut parazitlerine ve mantar hastalığına karşı da faydalı bir ürün olan defne sabununun diğer faydaları ise şöyle sıralanıyor:

- Varisleri rahatlatıyor
- Ergenlik sivilcelerine, saç diplerindeki yara ve tahrişlere karşı çok iyi geliyor
- Derideki gözenekleri açıp rahatlatıyor
- Doğal kokusu ve antiseptik oluşundan dolayı evdeki dolaplarda kullandığınızda haşere barınmasını engelliyor.

Defne yağında klorofil bulunuyor. Bu nedenle sabun, açık kahverengi-yeşil arasında bir renkte oluyor. Sabun kurudukça rengi biraz daha açılıyor.

Sadece rengine veya kokusuna bakarak bir sabunun defne sabunu olduğunu söylemek gerçekten zor. Çünkü piyasada defne esansı ile yapılan birçok sabun bulunmakta ve bunları gerçeklerinden ayırmak kolay değil.

Yerel dilde “gar” ve “har” olarak da adlandırılan defnenin sabun olmaya giden yoldaki macerası da çok ilginç. Üretim; sızma zeytinyağı, defne yağı, sabun tuzu ve su karışımının kazanlarda odun ateşinde kaynatılmasıyla başlıyor. Binlerce yıllık geleneksel tekniklerle kaynayan zeytinyağı kazanlarına, sulandırılmış sabuncu sodası ilave ederek kaynatma işlemi devam ediyor. Sonunda zeytinyağı, sabuncu sodasının etkisiyle sabunlaşmaya başlıyor.
Ertesi gün kazanlar tekrar odun ateşiyle kaynatılırken, gerekli miktarda doğal kaya tuzu ilave ediliyor. Sonrasında sabunlar soğumaya bırakılıyor. Sabunlar henüz sıvı halde iken kovalarla tavlalara dökülüyor ve bir gece kurumaya bırakılıyor. Sabun dolu tavlalar iyice sertleşmeden yüzeyleri düzleniyor. Boyalı iplerle kesilecek yerler işaretleniyor. Özel bıçaklarla işaretli yerlerden yatay ve dikey sıralar halinde kesiliyor. İşte defne sabunlarının biraz yamuk şekilli olmasının bir sebebi de bu. Çünkü sabunlar, tamamen el emeği ile üretiliyor.

Defne yaprağı

Diğer adları
Defne / Defne yağına akdeniz bölgesinde tehnil yağı denir / nehtel / tahnal / tefrün / tenyel / Latince: laurus nobilis / laurel / laurier/ İng: Sweet Laurel – Bay leaf / Farsça: Barg bu / Fransızca: Laurier / Arapçası: rend gar habbül- gar şecerül-ğar

Defne Bitkisi:

Anavatanı Asya olan Defne, İspanya, Fransa, İtalya, Yunanistan, Türkiye gibi Akdeniz kıyılarına sahip ülkelerde fazla olarak görülür. Akdeniz makisinin karakteristik bir ağacıdır. Yeşil olan hiç dökülmeyen aromatik kokuya sahip yaprakları et, balık, çorba ,balık vs yemeklerde koku vermek için kullanılır. Avrupa’da zeytinyağında konserve edilen mantarların içine mutlaka birkaç defne yaprağı konulur. Defne yağı taze meyvelerden ve yapraklarından elde edilir. Kaynatıldıktan sonra ezilip süzülerek yağı alınır. Tıbbi olarak da kullanılır. Fazla kullanılmamakla beraber meyvesi güzel bir baharattır. Defne sabunu da defne yağından elde edilen bir üründür. Taze meyvelerden ve yapraktan kaynadıktan sonra ezilip alınan yağdan elde edilir. Mikrop öldürücü etkisinden dolayı faydalıdır. Hatay yöresinde halen yapılır ve kullanılır. Gebelik durumunda defne kullanılmamalıdır. Yukarıda açıklaması yapılan, ülkemizin birçok yerinde yetişen Akdeniz defnesi (L. nobilis) dışındaki diğer defne türleri zehirlidir.

Tıbbi özelikleri:

Yorgunluk, bronşit, uyutucu, mikrop öldürücü, hazım ettirici, spazm çözücü, mide bağırsak gazı söktürücü, idrar söktürücü, nefes açıcı, terletici, hazmettirici ve uyarıcı özelliği vardır. Soğuk algınlığı sebebiyle meydana gelen kırgınlık, romatizma, ağrılarına faydalıdır. Hamilelere yasaktır. Ağrıların sebeplerini doktora baş vurarak muhakkak öğrenin.

Önerilen kullanım şekli
*Defne yaprakları keskin kokusu ile ağızda çiğnenirse ağız kokularını yaraları giderir. Baharlı lezzeti ile sindirim salgılarını arttırır.

*Diş ağrısını dindirmek için 2-3 yaprağını sirke ile kaynatıp dişe gargara yapın.

*100 gr defne yaprağı 1 litre suda kaynatılarak günde 1-2 fincan içilir.

*Meyvesinin iki tanesi dövülür, yenirse sancının her çeşidini keser. Bağırsak ağrısını dindirir. Sonra sebebini öğrenmek için doktora baş vurun.

*Meyveleri idrar söktürücü ve romatizma ağrıları gidericidir.

*Güneşte kurutulmuş meyve ve yaprakları toz haline getirilir. Her türlü zehirli hayvan ısırığı, arı sokmasında faydalıdır.

*Defne sabunundan mikrop öldürücü özeliğinden dolayı cilt mantarlarında, saç dökülmesini yavaşlatmak için kullanılır.

*4 avuç dolusu defne yaprağı 1 kuvvet kaynar suya suya atılarak ılınınca bu su içinde 1 saat oturup banyo olarak da uygulanabilir. Bu banyo soğuk algınlığı sebebiyle meydana gelen her türlü ağrılara ve bayanlarda adet zamanı sancıları ile basit vajinal akıntılarda faydalıdır. Bedeni uyarır zindeleştirir.

*Bitkinin meyvelerinden yapılmış olan defne yağı, bedende anjin, (boğaza haricen sürülür) romatizma, sinüzit nedeniyle ağrıyan yerlere sürülerek rahatlama sağlanır.

*10gr defne tohumları balla macun yapılır. Kaşık kaşık yenir. Baş ağrısına, romatizmaya nefes darlığına iyi gelir.

*Çay olarak içmek için 5 bardak kaynar suya 2-3 yaprak atılır. 2-3 dakika kaynatılır. 10 dakika beklenir. Yemekten sonra veya yemek araları günde 2-3 fincan içilir.

*Hazmettirici ve uyku için 3 bardak suya 2 yaprak konur 3 dakika kaynatılır. Akşam yemeğinden sonra 1 fincan içilir.

*4 bardak suya 5-10 gr meyve atılır. 1-2 dakika kaynatılır. 10 dakika bekletilir. Günde 3 kere 1 er fincan içilir.

*Anjin, ağız ve yaraları için 4 bardak suya 5 yaprak konur. 3-4 dakika kaynatılır. 5-10 dakika demlendirilir. Gargara yapılır, sinüzit ağrılarının bulunduğu yere kompres yapılır.

*Defne yağı romatizma ağrılarda sürülür.

*Defne sabunu saç dökülmesini yavaşlatır. Deri mantarlarına etkilidir.

*Bir-iki adet taze defne yaprağı fasulye, mercimek, nohut, pirinç gibi kuru yiyeceklerin içine konursa onların kurtlanmalarını önler.

*Et balık yemeklerine güzel koku verir. 2-3 günlükse de bayatlığını alır .

Yapraklar karşılıklı, basit oval ve 1-10cm uzunlukta çoğunlukla dökülen olmakla beraber sürekli olanlarıda bulunur. Türlerin çoğu hoş kokulu, yenilebilen nektar üreten, çan şeklinde çiçeklere sahibtir. Meyvası çok çekirdekli kırmızı, mavi ya da siyah çitlenbik şeklindedir, çoğu türde meyvaları hafif zehirli olmakla beraber birkaçı (Lonicera caerulea) yenilebilir meyvalara sahiptir. Bitki bazı Lepidoptera türlerinin larvaları tarafından yenilir. [http://tr.wikipedia.org/wiki/Han%C4%B1meli]

Mayıs ve temmuz aylarında pembemsi beyazımtırak-sari renkli çiçekler açan, 1-3 m yükseklikte, tüysüz veya az tüylü tırmanıcı bir bitkidir. Yapraklar gövde üzerinde karşılıklı-çapraz, derimsi, tüysüz ve alt yüzü az tüylüdür. Aşağıdaki yapraklar kısa saplı ve yumurtamsı şekilde olup, yukarıdakiler ise gövdeyi saracak şekilde tabanlarıyla birleşmiş durumdadır. Güzel kokulu olan çiçekler, tepedeki yaprakların koltuğunda, genellikle üç demet hâlinde, oldukça uzun saplı, başçık tipinde çiçek yaparlar. Çiçekler uzun tüpsü ve sarkık dudaklıdır. Olgunlukta kırmızı renkli üzümsü meyveler verir.

Türkiye’de yetiştiği yerler:
Marmara, Bati ve Güney Anadolu, Karadeniz, Doğu Anadolu.

Kullanıldığı yerler:
Tıpta yaprakları gargara yapmak için, çiçekleri antispazmodik olarak, meyveleri de idrar söktürücü ve kusturucu olarak kullanılır.

Bir yıllık dalları üzerinde bulunan çiçekleri bahçe süslemesinde kullanıldığı gibi kesme çiçekçiliktede kullanılır. Çeşitli malzemelerle yalınkat veya katmerli, beyaz, pembe, kırmızı, açık ve koyu mor, ebruli, krem renginde çiçekler açan pek çok türü elde edilmiştir.